In de vorige blogs heb ik beschreven waarom oude patronen steeds terugkeren, waarom ze zo hardnekkig zijn en wat er gebeurt wanneer ze in het dagelijks leven worden getriggerd.
In mijn eigen leven kwam dit thema onlangs scherp naar voren toen ik via mijn pleegdochter werd geconfronteerd met oude ervaringen uit mijn eigen kindertijd. Omdat ik zelf als therapeut mijn eigen thema’s heb onderzocht en doorgewerkt, kon ik op dat moment bewust kiezen om niet automatisch in oude patronen te stappen.
Dat is precies waar deze blog over gaat: hoe therapie kan helpen om patronen écht te doorbreken.
Patronen doorbreken vraagt meer dan inzicht
Veel gedrag dat we in het dagelijks leven laten zien, komt voort uit eerdere ervaringen. Ook mijn cliënten merken vaak dat ze hun patronen heel goed kunnen verklaren: waarom ze pleasen, waarom ze over hun grenzen gaan, waarom ze moeite hebben met verbinding met zichzelf.
Maar begrijpen alleen is niet genoeg om te veranderen. Echte verandering ontstaat pas wanneer het lichaam nieuwe ervaringen opdoet.
Een voorbeeld uit de praktijk
Een cliënt die ik begeleidde had een sterk patroon van pleasen. Ze vond het moeilijk om zichzelf te zijn, haar grenzen aan te geven en zich uit te spreken. Ze had geleerd zich aan te passen aan anderen om afwijzing te voorkomen. Niet gek, gezien haar geschiedenis waarin ze stelselmatig werd gepest en buitengesloten.
EMDR in traumatherapie: werken vanuit veiligheid en vertrouwen
In de eerste fase van de therapie stond het creëren van veiligheid centraal. We namen de tijd om een basis te leggen van vertrouwen en om haar systeem meer tot rust te laten komen. Pas toen er voldoende stabiliteit en draagkracht was, konden we een laag dieper gaan.
Tijdens de EMDR-sessies die volgden, werd zichtbaar hoe diep haar ervaringen zaten. Ze kwam in contact met opgeslagen emoties en spanning in haar lichaam. Paard Moos was in deze fase een belangrijke steun. Hij bleef rustig aanwezig, ving haar tranen op met zijn vacht en bood letterlijk een veilige plek om op te leunen.
Dat is de kracht van traumatherapie met paarden: veiligheid ervaren op een diep, lichamelijk niveau. Juist op de plekken waar woorden alleen niet komen.
Van verwerking naar oefenen in het hier en nu
Wanneer er meer rust ontstaat in het systeem, wordt het mogelijk om nieuw gedrag te oefenen. We gingen verder met ervaringsgerichte therapie met paarden, waarbij haar wens centraal stond: zich leren uitspreken. Dat was spannend, want ze had eerder geleerd om zichzelf onzichtbaar te maken om niet op te vallen.
Wat er gebeurt in contact met paarden
In de paddock stond ze naast paard Moos. De kudde stond op afstand. Ik nodigde haar uit zich uit te spreken. Haar woorden waren zacht en nauwelijks hoorbaar. Er zat veel remming op en weinig spontaniteit. Waar de kudde reageerde door uit beeld te verdwijnen, gaf Moos haar juist een duw. Ik vroeg haar wat de paarden met hun gedrag spiegelden. “Kennelijk mag ik mezelf meer laten horen”, zei ze.
Een doorbraak in ervaring
Ik gaf haar een opdracht: spreek één minuut alles uit wat in je opkomt, zonder filter. In het begin voelde het ongemakkelijk. Maar langzaam ontstond er meer ruimte, speelsheid en vrijheid.
En toen er gebeurde iets bijzonders. De paarden die eerst afstand hielden, kwamen vanzelf dichterbij en verzamelden zich om haar heen.
Wat het paardensysteem liet zien
Toen ik haar vroeg wat ze ervaarde zei ze: “Als ik mezelf uitspreek zonder rem, en ik gewoon ben wie ik ben, dan ben ik blijkbaar juist interessanter voor de ander”.
Dit raakte precies de kern van haar patroon. Ze besefte niet alleen met haar hoofd wat er gebeurde, maar ervoer ook een nieuwe realiteit in contact met anderen.
De verschuiving: minder pleasen, meer jezelf zijn
In de sessies daarna veranderde er wezenlijk iets: het pleasen nam af, er kwam meer spontaniteit en ze voelde zich vrijer om zich uit te spreken. Ze hoefde niet langer voortdurend aan te passen om zich veilig te voelen. Wat eerst spanning gaf, werd langzaam vertrouwd.
Waarom traumatherapie met paarden zo effectief is
De combinatie van EMDR-therapie en ervaringsgericht werken is zo krachtig, omdat beide lagen worden aangesproken. Enerzijds verwerk je met EMDR oude pijn en opgeslagen spanning, waardoor er meer rust ontstaat in je systeem. Anderzijds doe je in het contact met het paard nieuwe, directe ervaringen op in het hier en nu.
Paarden oordelen niet, maar reageren puur op wat erin jou gebeurt. Ze maken zichtbaar wat je misschien zelf nog niet bewust waarneemt. Juist dat spiegelen zonder oordeel creëert een veilige bedding om te experimenteren met ander gedrag. En daar ontstaat verandering.
Patronen doorbreken gebeurt namelijk niet in één inzicht, maar in het herhaald opdoen van nieuwe ervaringen waarin je lichaam leert dat iets anders ook mogelijk is. In contact met de ander, in veiligheid en in het moment zelf.
Wil jij oude patronen doorbreken?
Blijf je vastlopen in oude patronen en merk je dat inzicht alleen niet genoeg is? Dan kan traumatherapie met de hulp van paarden helpen om die volgende stap.
Je bent welkom om contact op te nemen. Samen kijken we wat jij nodig hebt om weer vrijer en meer jezelf te kunnen zijn.